Son Mong Tay :

TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG LÂM ĐỒNG, KHUYẾN NÔNG, LÂM ĐỒNG, KHUYẾN NÔNG ĐÀ LẠT, DU LỊCH ĐÀ LẠT, DU LỊCH LÂM ĐỒNG

Quy trình PTTH ve sầu hại cà phê và phục hồi vườn cà phê vị vàng lá tại Lâm Đồng (theo Chi cục Bảo vệ thực vật Lâm Đồng)

I. Đặc điểm hình thái, sinh vật học:
Tại Lâm Đồng có 2 loài ve sầu gây hại trên cà phê:
- Loài nhỏ: Được định danh là loài Purana guttularis Walker, thuộc họ Cicadidae, bộ cánh đều Homoptera.
- Loài lớn: Pomponia sp, thuộc họ Cicadidae, bộ cánh đều, Homoptera, có vòng đời 2 - 7 năm.
- Loài lớn: chưa định danh được
Các loài ve sầu trên chưa xác định được chính xác vòng đời (2 – 17 năm)
+ Trứng: Con cái dùng máng đẻ trứng vào cành nhỏ (đường kính 0,5 – 1cm) ở mặt dưới cành, thân cây thường đẻ vào giai đoạn thân cành khuất trong tối, ánh sáng yếu, trứng được đẻ theo rải rác hoặc từng ổ khoảng 10 – 20 ổ trứng. Mỗi con cái có thể đẻ từ 400 - 600 trứng tương đương khoảng 40 -50 ổ trứng. Thời gian phát dục của trứng từ 4 -14 tuần tuỳ thuộc loài và điều kiện ngoại cảnh.
+ Ấu trùng: Trứng sau khi nở ra ấu trùng tuổi 1 sẽ rơi xuống đất, ấu trùng đào hang sâu dưới đất từ 15- 40cm để bắt đầu pha ấu trùng kéo dài 2 - 17 năm . ấu trùng chích hút hệ thống rễ của cây để sống.
+ Trưởng thành: ấu trùng đến kỳ vũ hoá bò lên khỏi mặt đất vào ban đêm, chúng leo lên cành, lá cây để chuẩn bị lột xác lần cuối thành con trưởng thành. Loài 13 -17 năm thường vũ hoá đồng loạt, trùng hợp trong vài ngày (thường vào giữa tháng 5 đầu tháng 6). Loài 2 – 7 năm thường vũ hoá từ tháng 04 -09 hàng năm. Ve sầu trưởng thành chỉ sống từ 2-4 tuần. Ve sầu đực kêu thành các bài hát để quyến rũ bạn tình. Ve sầu cái không kêu. Sau khi bắt cặp và đẻ trứng chúng hoàn tất vòng đời.
II. Triệu chứng gây hại:
-Vườn cà phê bị ve sầu gây hại: Cây cằn cọc lá úa vàng, các cành dinh dưỡng phát triển kém, chồi ngọn và lá ra ít, nếu bị hại nhẹ thì cây còn xanh, lá cà phê mo lại lên phía trên, nếu bị nặng thì rụng lá, rụng trái xanh bất thường, quả non phát triển chậm ngay cả sau khi bón phân đầu mùa mưa.
- Các rễ tơ ở độ sâu 0 -15cm phát triển chậm, một số rễ bị đen, thối từ đầu rễ vào do một số loài nấm, tuyến trùng tấn công vào vị trí rễ bị ấu trùng ve sầu gây hại.
- Trên thân, cành và lá cà phê phát hiện rất nhiều xác ấu trùng đã vũ hóa.
III. Biện pháp phòng trừ:
1. Biện pháp canh tác
- Tạo tán, tỉa cành thông thoáng để hạn chế trưởng thành đẻ trứng.
- Hàng năm sau khi thu hoạch xong cần cào bồn tạo môi trường sống bất lợi cho ấu trùng ve sầu tuổi nhỏ (tuổi 1 -2).
- Bón phân cân đối hợp lý:
a. Liều lượng và thời điểm bón phân hữu cơ:
Phân hữu cơ
Liều lượng bón
Phân chuồng (phân trâu, bò, lợn)
- Mới trồng: 8 – 10 tấn/ha
- Các năm sau: 10 tấn/ha (2 năm bón 1 lần)
Phân hữu cơ vi sinh
1.5 – 2 tấn/ha/năm
Tàn dư thực vật hữu cơ (cỏ dại, phế phụ phẩm từ việc tạo hình, vỏ quả cà phê).
Giữ lại tất cả tàn dư thực vật trên vườn cà phê (trừ những thân, cành bị nhiễm bệnh phải đem ra ngoài tiêu hủy).
Phân chuồng và vỏ cà phê phải được ủ hoai mục trước khi bón
- Xử lý vỏ cà phê làm phân bón:
Vỏ cà phê tươi đắp thành đống: Rộng 1,2m. Cao 1-1,2m. Dài 5-10m. Đống cách đống khoảng 1,2m.
* 1 tấn vỏ + 50kg phân lân + 50kg phân chuồng + 1kg chế phẩm nấm Trichoderma (sản phẩm Vi: ĐK của công ty thuốc sát trùng Miền nam).
Cách tạo đống: Trải một lớp vỏ dày 0,2m, sau đó rải một lớp phân lân hoặc vôi, nếu có thể thêm một ít phân chuồng và chế phẩm nấm Trichoderma. Làm từng lớp như vậy cho đến khi đạt độ cao 1,2m.
Sau 25-30 ngày đảo một lần, không nén chặt để cung cấp thêm oxy cho vi sinh vật phân huỷ.
Quá trình phân huỷ: Tháng đầu tiên nhiệt độ lên tới 40-600C. Tháng thứ hai giảm ttừ 600C xuống 450C. Tứ tháng thứ 3 giảm từ 450C xuống 250. Cuối tháng thứ 3 chiều cao của đống phân ủ tụt xuống 0,4m.
Ba tháng sau khi ủ là có thể đem ra sử dụng được.
Cách bón:
- Đào rãnh theo chiều rộng của tán, kích thước sâu 0.3 – 0.4m x rộng 0.3m, dài 1 – 1.5m.
- Bón vào rãnh các chất hữu cơ và phân lân
- Lấp đất sau khi bón để tránh phân bốc hơi.
b. Định lượng phân hóa học (nguyên chất) bón cho cà phê hàng năm
Tuổi cây
Kg nguyên chất/ha
N
P2O5
K2O
Năm 1 (trồng mới)
60
60
30
Năm 2 (cưa đốn phục hồi lần 1)
120
75
100
Năm 3 (cưa đốn phục hồi lần 2)
150
90
130
Năm 4 trở đi
280
100
300
Lượng phân thương phẩm bón cho cà phê hàng năm (kg/ha)
Tuổi cây
Loại phân
Sun phát Amôn (SA)
Urê
Lân Super
Kali
Clorua
Năm 1 (trồng mới)
-
130
400
50
Năm 2 (cưa đốn phục hồi lần 1)
80
220
500
170
Năm 3 (cưa đốn phục hồi lần 2)
100
280
600
280
Năm 4 trở đi
200
520
700
500
Nếu dùng các loại phân NPK như đầu trâu 16-8-16, Việt Nhật 16 -8-14, Con cò …thì bón với lượng 1.5 -2 tấn/ha/năm cho cà phê kinh doanh.
+ Thời kỳ và phương pháp bón phân:
Tuỳ theo điều kiện thời tiết của từng vùng mà các đợt bón có thể vào các tháng khác nhau giữa các vùng. Mỗi năm có thể bón từ 3-4 lần như sau.
Tuổi cây
Loại phân
Các đợt bón trong năm
Đợt 1
Đợt 2
Đợt 3
Đợt 4
Năm 1 trồng mới
SA
Urê
Lân
KCL
-
-
-
-
-
40
400
15
-
50
-
15
-
40
-
20
Năm 2
SA
Urê
Lân
KCL
80
-
-
-
-
80
250
50
-
80
250
60
-
60
-
60
Năm 3
SA
Urê
Lân
KCL
100
-
-
-
-
100
300
80
-
100
300
100
-
80
-
100
Năm 4 trở đi
SA
Urê
Lân
KCL
200
-
-
-
-
180
350
160
-
180
350
170
-
160
-
170
Đợt 1: Lần tưới thứ 2 (tháng 2 -3)
Đợt 2: Đầu mùa mưa (tháng 5 -6)
Đợt 3: Giữa mùa mưa (tháng 7 – 8)
Đợt 4: Cuối mùa mưa (tháng 9 – 10)
+ Cách bón phân hóa học từ năm thứ 2 trở đi:
- Rải phân vào hố trồng theo đường tròn hoặc ở 2 bên.
- Trộn phân với tầng đất mặt, lấp đất nếu không có mưa.
- Có thể trộn lẫn phân N & K rãi trên mặt đất sau khi làm sạch cỏ dại.
* Một số điển lưu ý thêm về phân bón:
Tỷ lệ phân đạm cần dùng ít nhất là 1/3 ở dạng sunphat đạm để tăng lượng lưu huỳnh bổ sung vào trong đất nhằm khắc phục hiện tượng bạc lá cà phê. Bón phân sunphat đạm nên đưa vào đầu vụ, không bón vào đợt cuối sẽ làm cho thời gian quả chín kéo dài thêm.
Trong trường hợp cà phê có triệu chứng thiếu các yếu tố vi lượng, có thể cung cấp vi lượng cho cà phê bằng cách phun qua lá các hợp chất cần thiết như Zn, B…
Một số hợp chất hoá học có vi lượng dùng cho cà phê
Nguyên tố vi lượng
Hợp chất hóa học
Nồng độ (%)
Zn
ZnSO4
0.4 -0.6
B
H3BO4
0.3 – 0.4
B+Zn+ KCL
H3BO4 + ZnSO4 + KCL
0.3 + 0.6 + 0.25
(phun 600-800 lít dung dịch/ha)
2 Biện pháp sinh học
- Dùng bẫy đèn thu hút trưởng thành ở giai đoạn vũ hóa rộ (tháng 5-9) vào bẫy để tiêu diệt.
- Bảo bệ các loài thiên địch có khả năng hạn chế sự gây hại của một số loại côn trùng hại cà phê như: kiến, nhện, ong… bằng cách dùng các loại thuốc có tính xua đuổi kiến vào thời kỳ rệp phát triển mạnh, không nên sử dụng thuốc có độ độc cao để tiêu diệt kiến.
- Dùng nấm Metarhizium anisopliae để phòng trừ ấu trùng: sử dụng chế phẩm Metament 90DP, MAT với liều lượng (10-15kg/ha):10gr thuốc + 3-5lít nước/gốc tuỳ theo tuổi cây cà phê.
- Hạn chế tối đa việc dùng thuốc hoá học tiêu huỷ trắng thảm thực vật (cỏ dại) nhằm duy trì hệ sinh vật đất và giữ phong phú hệ rễ thực vật, tạo nhiều nguồn thức ăn cho ấu trùng.
3 Biện pháp hoá học:
Thường xuyên kiểm tra rễ cà phê, khi phát hiện có ấu trùng gây hại mức độ nhiễm từ 40 con (ấu trùng hoặc lỗ ấu trung)/gốc trở lên thì phải tiến hành xử lý bằng các loại thuốc đặc trị.
+ Trừ ấu trùng ve sầu:
- Sử dụng các loại thuốc ít độc như: dầu khoáng SK Enspray 99EC liều lượng 40ml/gốc (4 -5lít/ha), Vimatrine 0.6SL, liều lượng 25ml/gốc (2.5 -3lít/ha). Hoà nước tưới gốc: 3-5 lít nước thuốc/gốc. Bộ thuốc cặp 3: (Serpal super 550EC, liều lượng 50ml/40lít nước + Laminat 40 SP, liều lương 50g/40lít nước+ Heroga 6.4SL, liều lượng 50ml/40lít nước) có khả năng trừ ấu trùng ve sầu khá tốt tưới xuống gốc từ 5-10 lít nước/gốc tùy theo tuổi cây cà phê.
- Khi mức độ nhiễm cao >80 con (ấu trùng hoặc lỗ ấu trùng)/gốc có thể sử dụng luân phiên các loại thuốc hoá học sau đây:
Vibasu 10 H: Liều lượng = 10-20gr/gốc (10 -20kg/ha)
Karphos 2D : Liều lượng 20-40gr/gốc; (10 -20kg/ha)
Sago super 3G: Liều lượng 20-30gr/gốc; (10 -20kg/ha)
Basudin 10 H: Liều lượng 20-30gr/gốc; (10 -20kg/ha)
Vibam 5H, liều lượng 30-40gr/gốc. (10 - 20kg/ha)
Visumit 50 ND nồng độ 0.2%, (6 -10 lít/ha)
Supracide 40 EC (nồng độ 0.2%); (6 – 10 lít/ha)
- Đối với ấu trùng tuổi nhỏ chưa có khả năng đào sâu xuống đất sử dụng luân phiên các loại thuốc dạng hoà tan trong nước như: Supracide 40EC, Visumit 50 ND, Vimatrine 0.6SL, dầu khoáng SK Enspray 99EC… hoà vào nước phun lên cây theo liều lượng khuyến cáo hoặc tưới xuống gốc 3 – 5lít/gốc tùy thuộc vào tuổi cây cà phê.
- Đối với ấu trùng tuổi lớn: Cần phải cào lớp đất mặt ở trên để lộ miệng lỗ ấu trùng, xử lý băng cách rãi một trong các loại thuốc dạng hạt như: Vibasu 10 H, Karphos 2D, Sago super 3G, Basudin 10 H… với liều lượng 0.2 - 0.5g/lỗ đục.
+Trừ trưởng thành: Hàng năm vào thời điển từ tháng 5-9 ấu trùng ve sầu vũ hóa trưởng thành đồng loạt nên tiến hành phun thuốc 2-3 tuần/lần vào thời điểm bắt đầu nghe ve kêu (xuất hiện), có thể sử dụng luân phiên một trong các loại thuốc để trừ ve sâu và côn trùng chích hút khác:
Supracide 40 EC: Liều lượng= 10ml/8lít nước
Actara 25WP: Liều lượng= 2g/8lít nước
Confidor 100SL: Liêù lượng= 10ml/8lít nước
(Phun 600-800 lít dung dịch/ha)
+ Đối với những vườn cà phê đã bị ve sầu gây hại có triệu chứng vàng lá, ngoài việc sử dụng thuốc trừ ấu trùng ve sầu cần tiến hành sử dụng thuốc:
1. Trừ các loại nấm trong đất:
Sử dụng các loại thuốc như Bavistine 50 FL nồng độ 0,2% (tưới trực tiếp vào gốc 5 lít/gốc; Validacin 3L tưới gốc nồng độ 0,5% (40ml/8lít) hoặc Score 250EC (1lít/ha); Anvil 5SC (1,5lít/ha) lượng nước tưới 3000-5000lít nước/ha.
2. Trừ tuyến trùng:
Sử dụng nấm đối kháng Paecilomyces (Palila 500WP) liều lượng 10kg/ha rải xung quanh gốc, hoạt chất Cytokinin (Sincosin+Agrispon) 0,2%. Etobon 0,56SL tưới gốc nồng độ: 0,125ml/lít nước. 3000-5000 lít nước/ha. Mocap 10G rải quanh gốc, liều lượng 30-40kg/ha (30gr/gốc tưới đẫm nước).
3. Ngoài ra cần tăng cường thêm một số loại phân vi lượng để tăng khả năng phát triển của bộ rễ cà phê như:
STT
Loại phân
Liều lượng
Cách sử dụng
1
Kích phát tố hoa trái Thiên Minh
50cc/8 lít nước
Phun lên lá
2
KNO3
100gr/8 lít nước
Phun lên lá
3
HQ 801 20 – 20 -10
20cc/8 lít nước
Phun lên lá
4
MgSO4
300gr/8 lít nước
Phun lên lá
Lần cập nhật cuối ( Thứ ba, 03 Tháng 8 2010 09:33 )  

Danh Mục

Joomla Slide Menu by DART Creations

Danh mục tra cứu

Hỗ trợ trực tuyến


Hỗ trợ liên hệ

Hỗ trợ kỹ thuật

Hỗ trợ tư vấn


Designed by: Nguyenantechnology@gmail.com